Ẹ fi ìwé owó ránṣẹ́ lórí WhatsApp. Ẹ gba owó yín. Ẹ kọ́ àkọsílẹ̀ iṣẹ́ tí a fìdí rẹ̀ múlẹ̀.
Fún àwọn aránṣọ, alásè, oníṣẹ́ iná mànàmáná, àwọn tó ń ṣiṣẹ́ níbi ayẹyẹ — ẹnikẹ́ni tó ń ṣe iṣẹ́ ní ọ̀kọ̀ọ̀kan.
Ajiye ń sọ gbogbo iṣẹ́ tí ẹ bá parí di ẹ̀rí. Ẹ fi ìwé owó (invoice) ránṣẹ́ lórí WhatsApp, ẹ gba owó yín, kí ẹ sì máa wo bí àkọsílẹ̀ iṣẹ́ yín tí a fìdí rẹ̀ múlẹ̀ ṣe ń dàgbà.
Kò sí owó oṣooṣù. Owó iṣẹ́ wà kìkì nígbà tí wọ́n bá sanwó fún yínOwó yín ń lọ tààrà sí àkáǹtì yín ní báńkì — kò sí ìgbà tí owó yín máa wà lọ́wọ́ wa.
- Ìwé owó tuntun
- Ta ni ó wà fún, kí ni ẹ sì ṣe?
- Ìyáàfin Okafor, gown aṣọ-ẹbí 2, ₦45,000 ọ̀kọ̀ọ̀kan. Wọ́n ti san àkọ́san ₦30,000
- Ìwé owó yín nìyí. Ẹ fi ránṣẹ́ sí Ìyáàfin Okafor — wọ́n lè ṣe transfer sí àkáǹtì tó wà lórí rẹ̀. Ìwé owó KS-2026-0042: Àpapọ̀ ₦90,000, Àkọ́san tí wọ́n ti san ₦30,000, Owó tó kù ₦60,000.
- ✓ A ti fìdí ₦60,000 múlẹ̀ fún Ìwé owó KS-2026-0042 (Ìyáàfin Okafor). Owó tó kù: ₦0. Owó náà máa dé àkáǹtì yín ní báńkì nígbà tí ilé iṣẹ́ ìsanwó bá fi owó ránṣẹ́ nígbà tó kàn.
- A ti fi kún àkọsílẹ̀ iṣẹ́ yín
- Ìwé owó lórí WhatsApp
- Ilé iṣẹ́ ìsanwó ló ń fìdí ìsanwó múlẹ̀
- Àkọsílẹ̀ iṣẹ́ tí ó jẹ́ tiyín
Ìgbésẹ̀ mẹ́ta. Kò sí app tí ẹ máa gbà sílẹ̀.
1. Ẹ fi ọ̀rọ̀ ránṣẹ́ sí wa lórí WhatsApp.
Kò sí app tí ẹ máa gbà sílẹ̀. Ẹ dáhùn ìbéèrè díẹ̀, kí ẹ sì fi àkáǹtì báńkì tí owó yín máa lọ sí kún un.
2. Ẹ ṣe ìwé owó (invoice) ní nǹkan bí ìṣẹ́jú méjì.
Ẹ dáhùn fọ́ọ̀mù kékeré kan ní ìgbésẹ̀ kọ̀ọ̀kan. Láìpẹ́, àwọn tó ń kópa nínú ìdánwò yóò lè kọ ọ́ bí wọ́n ṣe máa sọ ọ́ lẹ́nu.
3. Oníbàárà yín sanwó. Ẹ máa rí i lẹ́sẹ̀kan náà pé a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀.
Owó yín máa dé àkáǹtì yín ní báńkì gẹ́gẹ́ bí ètò ìfiránṣẹ́ owó déédéé ti ilé iṣẹ́ ìsanwó.
Òótọ́ ni pé owó kò ní fi ara wewu lórí yín àfi tí ẹ bá ní àkọsílẹ̀ iṣẹ́ tí ẹ̀rí wà fún, tàbí tí ẹni tí ó ní irú àkọsílẹ̀ bẹ́ẹ̀ bá dúró fún yín.
Ẹ mọ iṣẹ́ yín dáadáa. Àwọn oníbàárà yín mọ̀ bẹ́ẹ̀.Lójú àwọn yòókù, owó tí wọ́n san fún yín jẹ́ nọ́ńbà lásán lórí ìwé àkọsílẹ̀ báńkì (statement). Iṣẹ́ tó wà lẹ́yìn ọ̀kọ̀ọ̀kan kò hàn.
Iṣẹ́ tí wọ́n sanwó fún pẹ̀lú transfer àti owó lọ́wọ́ (cash) kì í fi àmì kankan sílẹ̀ tí àwọn tó ń yáni lówó lè gbẹ́kẹ̀lé. Kì í ṣe ọgbọ́n iṣẹ́ ló kù — ẹ̀rí ni.
- Ilé iṣẹ́ ìsanwó ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀
- Ẹ̀yin lẹ kọ ọ́ sílẹ̀ (owó lọ́wọ́)
- Kò sí àkọsílẹ̀
Oṣù kan nínú iṣẹ́ aránṣọ kan
Àpẹẹrẹ: oṣù kan nínú iṣẹ́ aránṣọ kan.
Gbogbo iṣẹ́ tí wọ́n sanwó fún di ìlà kan nínú àkọsílẹ̀ iṣẹ́ yín.
Ìsanwó tí ilé iṣẹ́ ìsanwó ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ ni ẹ̀rí tó lágbára jù lọ tí ẹ lè ní. Owó lọ́wọ́ tí ẹ̀yin fúnra yín kọ sílẹ̀ ṣì wà nínú ìwé yín — a kàn ń fi ìyàtọ̀ hàn kedere.
01Ìwé owó
Ẹ ń ṣe é lórí WhatsApp, ní nǹkan bí ìṣẹ́jú méjì. Ó máa ní nọ́ńbà tí kì í tún ara rẹ̀ ṣe, tí kì í sì í fo nọ́ńbà kankan.
- Lórí WhatsApp, kò sí app tí ẹ máa gbà sílẹ̀
- Nọ́ńbà ń tẹ̀lé ara wọn, kì í tún ara wọn ṣe, kì í sì í fo
- Ọ̀rọ̀ tó ti ṣetán láti fi ránṣẹ́ sí oníbàárà yín
02Wọ́n ti sanwó
Oníbàárà yín ń sanwó pẹ̀lú transfer. Ilé iṣẹ́ ìsanwó máa fìdí iye owó àti nọ́ńbà ìtọ́kasí (reference) múlẹ̀ kí a tó kọ ọ́ pé wọ́n ti sanwó.
- Wọ́n sanwó pẹ̀lú transfer ní báńkì
- Ilé iṣẹ́ ìsanwó ló fìdí rẹ̀ múlẹ̀, kì í ṣe screenshot
- Owó ń lọ tààrà sí àkáǹtì yín; kò sí ìgbà tí ó máa wà lọ́wọ́ wa
03A ti kọ ọ́ sílẹ̀
Ìsanwó náà wọ inú àkọsílẹ̀ tí ẹ̀yin nìkan ń ṣàkóso, tí a lè rí i bí ẹnikẹ́ni bá yí i padà. Ìlà kọ̀ọ̀kan so mọ́ èyí tó ṣáájú rẹ̀, nítorí náà kò sí ẹni tó lè yí i padà ní ìkọ̀kọ̀.
- Ìlà kọ̀ọ̀kan so mọ́ èyí tó ṣáájú rẹ̀
- Èyí tí a fìdí rẹ̀ múlẹ̀ àti èyí tí ẹ̀yin kọ sílẹ̀ wà lọ́tọ̀ọ̀tọ̀
- Ẹ lè gbà á sílẹ̀ tàbí pín in
Ẹnikẹ́ni lè ṣe screenshot ayédèrú. Ìfìdímúlẹ̀ láti ọ̀dọ̀ ilé iṣẹ́ ìsanwó kò gbára lé àwòrán.
Ajiye máa ń fìdí ìsanwó kọ̀ọ̀kan múlẹ̀ tààrà pẹ̀lú ilé iṣẹ́ ìsanwó kí ó tó fi hàn pé wọ́n ti sanwó. Kò sí screenshot. Kò sí ìméfò.
Alert: owó ₦60,000.00 ti wọlé
Ọ̀rọ̀ tí ẹnikẹ́ni lè tẹ̀
Ilé iṣẹ́ ìsanwó ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀
A ti ṣàyẹ̀wò iye owó, irú owó àti nọ́ńbà ìtọ́kasí
- nínú àwọn oníṣòwò ní Nàìjíríà tí a bi léèrè ni ìsanwó ayédèrú ti kàn, ó kéré tán lẹ́ẹ̀kan
- 52%nínú àwọn oníṣòwò ní Nàìjíríà tí a bi léèrè ni ìsanwó ayédèrú ti kàn, ó kéré tán lẹ́ẹ̀kan
- ló pàdánù owó sí i
- 27%ló pàdánù owó sí i
Ìwádìí 2025 lórí àwọn oníṣòwò 330, tí Punch àti SaharaReporters gbé jáde (Oṣù Kẹsàn-án 2026).
Ẹ ti ṣetán fún àwọn oníbàárà ńlá — àti fún ètò owó-orí nígbà tí ó bá kàn yín.
- Ìwé owó tí nọ́ńbà wọn tẹ̀lé ara wọn láìsí àlàfo
- Nọ́ńbà owó-orí (TIN) yín lórí gbogbo ìwé owó
- Àkọsílẹ̀ tó mọ́ kedere fún àyẹ̀wò (audit)
- Ẹ lè gbà á sílẹ̀ ní ọ̀nà tí ètò e-invoicing (ìwé owó orí ẹ̀rọ) Nàìjíríà dá lé lórí
A ṣe é láti bá ọ̀nà e-invoicing ti NRS mu. Àwọn aláṣẹ ló ń ṣe òfin àti ọjọ́; a máa jẹ́ kí ẹ mọ̀.
Ẹ wo ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ sí náírà kọ̀ọ̀kan gan-an.
Ẹ tẹ iye tí ẹ ń gbà. Oníbàárà yín ló máa san owó iṣẹ́ ìsanwó lórí iye yín, ẹ ó sì gba gbogbo iye owó yín. Kò sí owó iṣẹ́ kankan lórí ìsanwó tí kò tó ₦2,500.
Oníbàárà yín máa sanFún iṣẹ́ ₦50,000₦51,275
Iye àfojúbù · iye owó ilé iṣẹ́ ìsanwó bí wọ́n ṣe gbé e jáde, Oṣù Kẹsàn-án 2026
- Iye tí ẹ ń gbà
- ₦50,000
- Owó iṣẹ́ ilé iṣẹ́ ìsanwó1.5% + ₦100 lórí iye tí ẹ ń gbà, kò ju ₦2,000 lọ
- + ₦850
- Owó iṣẹ́ tiwaìdajì owó iṣẹ́ ilé iṣẹ́ ìsanwó
- + ₦425
- Ohun tí ẹ máa gbà
- ₦50,000
Owó iṣẹ́ ilé iṣẹ́ ìsanwó jẹ́ 1.5% + ₦100 lórí iye tí ẹ ń gbà, kò ju ₦2,000 lọ; tiwa jẹ́ ìdajì rẹ̀. Oníbàárà yín ló máa san méjèèjì lórí iye yín, kò sì sí owó iṣẹ́ kankan tí kò bá tó ₦2,500. Ilé iṣẹ́ ìsanwó ń ṣírò owó iṣẹ́ rẹ̀ lórí ohun tí oníbàárà yín san, tó jù iye yín lọ díẹ̀: àwa la máa san ìyàtọ̀ náà láti inú owó iṣẹ́ wa, kí ẹ lè máa gba gbogbo iye owó yín. Ìgbà tí owó máa dé àkáǹtì yín tẹ̀lé ètò ilé iṣẹ́ ìsanwó.
A kọ́ ọ kí ẹ̀yin lè máa ṣàkóso.
Ẹ ka bí a ṣe ń dáàbò bò yín →- Owó yín kì í wà lọ́wọ́ wa rárá
- Ó ń lọ tààrà sí àkáǹtì yín ní báńkì láti ọ̀dọ̀ àwọn ilé iṣẹ́ ìsanwó tó ní ìwé àṣẹ.
- Àkọsílẹ̀ yín jẹ́ tiyín
- Ẹ lè gbà á sílẹ̀ tàbí pa á rẹ́ nígbàkigbà.
- Àlàyé yín jẹ́ tiyín
- Lónìí, a kì í pín àkọsílẹ̀ yín fún àwọn tó ń yáni lówó tàbí ẹnikẹ́ni mìíràn. Bí èyí bá yí padà lọ́jọ́ kan, ẹ̀yin ni yóò yàn án, ẹ̀yin ni yóò sì tàn án.
- Ìyọ̀ǹda tó ṣe kedere
- Ẹ̀yin ni ẹ ń yan ohun tí a máa lò, ní èdè tó rọrùn.
Ìbéèrè, pẹ̀lú ìdáhùn tó ṣe kedere.
Ṣé owó mi máa wà lọ́wọ́ yín?
Rárá. Oníbàárà yín ń sanwó nípasẹ̀ ilé iṣẹ́ ìsanwó tó ní ìwé àṣẹ, owó náà sì ń lọ tààrà sí àkáǹtì báńkì yín. Ajiye kì í gbé owó náà dání, kì í sì í kó o jọ.
Èló ni yóò ná mi?
Kò sí owó oṣooṣù, kò sí owó ìbẹ̀rẹ̀: owó iṣẹ́ wà kìkì nígbà tí oníbàárà bá sanwó fún yín. Lórí ìsanwó kọ̀ọ̀kan tí ó tó ₦2,500 tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, oníbàárà yín máa san owó iṣẹ́ ilé iṣẹ́ ìsanwó (1.5% + ₦100 lórí iye yín, kò ju ₦2,000 lọ) àti owó iṣẹ́ tiwa, tí ó jẹ́ ìdajì rẹ̀, lórí iye yín. Kò sí owó iṣẹ́ kankan tí kò bá tó ₦2,500. Ẹ ó gba gbogbo owó náà.
Bí oníbàárà mi bá san owó fún mi tààrà ńkọ́?
Ẹ sọ fún wa pé owó lọ́wọ́ ni tàbí transfer tààrà, a ó sì kọ ọ́ sílẹ̀. Ó ṣì wà nínú ìwé yín, ṣùgbọ́n a máa kọ ọ́ pé ẹ̀yin lẹ kọ ọ́ sílẹ̀, kì í ṣe ilé iṣẹ́ ìsanwó ló fìdí rẹ̀ múlẹ̀.
Ṣé mo nílò òwò tí a forúkọ rẹ̀ sílẹ̀?
Rárá. Ẹ lè bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí oníṣòwò ẹnìkan. Bí ẹ bá ní orúkọ òwò tí a forúkọ rẹ̀ sílẹ̀, ilé iṣẹ́ (company) tàbí TIN, ẹ lè fi wọ́n kún un nígbàkigbà.
Ṣé èyí máa jẹ́ kí n rí owó yá?
A kò ṣèlérí: àwa kì í yáni lówó. A ń ràn yín lọ́wọ́ láti kọ́ ẹ̀rí tí àwọn tó ń yáni lówó àti àwọn oníbàárà lè gbẹ́kẹ̀lé; ìpinnu wọn jẹ́ tiwọn.
Àwọn báńkì wo ló ń ṣiṣẹ́?
Ẹ lè gba ìsanwó sínú àkáǹtì ní àwọn báńkì Nàìjíríà àti àwọn báńkì microfinance tí ilé iṣẹ́ ìsanwó wa ń gbà. A máa ṣàyẹ̀wò orúkọ àkáǹtì pẹ̀lú yín kí owó kankan tó lọ síbẹ̀.
Ṣé owó iṣẹ́ lè yí padà?
Kì í ṣe láìsọ fún yín. Bí ilé iṣẹ́ ìsanwó bá yí iye owó rẹ̀ padà, tàbí tí àwa bá yí tiwa padà, a máa sọ fún yín kí owó iṣẹ́ tuntun tó bẹ̀rẹ̀. Ojú ìwé iye owó máa ń fi owó iṣẹ́ tó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ hàn nígbà gbogbo.
Ṣé àlàyé mi wà ní ààbò?
A pa nọ́ńbà àkáǹtì báńkì àti nọ́ńbà owó-orí mọ́ ní kóòdù àṣírí (encrypted), àwọn díẹ̀ nìkan ló lè rí wọn, a kì í sì í kọ wọ́n sínú logs. Ẹ lè gba àlàyé yín sílẹ̀ tàbí pa á rẹ́ nígbàkigbà.
Àwọn èdè wo?
Gẹ̀ẹ́sì ni lónìí. Àwọn tí Pidgin Nàìjíríà jẹ́ èdè wọn ń ṣàyẹ̀wò rẹ̀; Yorùbá, Hausa àti Igbo yóò tẹ̀lé e.
Iṣẹ́ yín tó kàn ni ẹ̀rí yín tó kàn.
Kò sí owó oṣooṣù tàbí owó ìbẹ̀rẹ̀. Owó iṣẹ́ wà kìkì nígbà tí wọ́n bá sanwó fún yín.